Antonin Dvorak:
Sinfonie Nr. 6 D - Dur op. 60
Symphonische Größe – große Ouvertüren
CD Aufnahme Dabringhaus, March 20, 2010
Trumpet Renaissance:
20ste-eeuwse Trompetconcerten
Birtwistle: Endless Parade (voor trompet, strijkers en vibrafoon) (1986/87)
Jost: Pietà (trompetconcert) (2004).
Roger: Concerto grosso nr. 1 op. 27 (voor trompet, strijkers en pauken) (1936).
Aroetjoenjan: Trompetconcert (1950)
Philippe Schartz (trompet) – BBC National Orchestra of Wales o.l.v. Jac van Steen
Chandos CHAN 10562 · 73' ·
Dit is een aardige internationale melange: een Luxemburgse solist die samenspeelt met een Welsh orkest onder een Nederlandse dirigent, in repertoire van Britse, Duitse, Oostenrijkse en Armeense afkomst. Maar er is samenhang: Philippe Schartz is solotrompettist van het BBC National Orchestra of Wales, en Jac van Steen is de vaste gastdirigent van dat orkest.
Trumpet Renaissance is de titel van de cd. Zou het door de jazz komen dat de trompet pas weer in de twintigste eeuw in de belangstelling van componisten is komen te staan? Feit is dat na de enorme hoeveelheid muziek die er in de barok voor het instrument is gecomponeerd, de bron in de loop van de achttiende eeuw volledig opdroogde. De werken op deze cd bestrijken de periode van 1936 tot 2004 en geven een aardig beeld van de stand van zaken anno nu. Geen van alle onsterfelijke meesterwerken, maar tenminste één ervan, het Trompetconcert van de Armeniër Alexander Aroetjoenjan heeft een zekere populariteit bereikt.
Het oudste stuk is het Concerto grosso nr. 1 van de Oostenrijker Kurt Rogers (1895-1966). Roger studeerde bij Schoenberg, maar daar is niets van te merken. Zijn Concerto grosso is een neo-klassieke affaire, met modale trekjes en nauwelijks een dissonant. Dat we deze componist niet kennen heeft alles te maken mat zijn gedwongen vlucht naar de Verenigde Staten in 1939. Maar in Amerika werden zijn werken door alle grote orkesten gespeeld.
Alexander Grigori Aroetjoenjan (*1920) kennen we alleen van zijn trompetconcert uit 1950. Het heeft de typisch Armeense kenmerken die ook zo karakteristiek zijn voor het werk van Aram Katsjatoerjan. Het is een levenslustig, volks maar tegelijkertijd jazzy stuk muziek van iets meer dan een kwartier. De befaamde Russische trompettist Timofei Doksjitzer maakte het beroemd en schreef ook de cadenzen die in deze uitvoering gebruikt worden.
Sir Harrison Birtwistle (*1934) is op dit moment de ‘grand old man’ van de Britse muziek. Zijn massieve orkestwerk Earth Dances heeft al het predikaat ‘de Sacre van de 21ste eeuw’ opgeplakt gekregen. Soloconcerten schreef hij nauwelijks, en we hebben het aan een opdracht van Paul Sacher te danken dat het trompetconcert Endless Parade in de wereld is gekomen. Dat verklaart ook de kleine orkestbezetting: 24 strijkers en een vibrafoon. Dat laatste instrument geeft al aan dat de wereld van de cool jazz hier zijn sporen heeft getrokken. Endless Parade is geschreven voor Hakan Hardenberger, die er ook een opname van maakte (Philips 432 075-2). Het is een stuk dat beslist met zijn tijd mee zal groeien, en een tweede opname zeer verdient.
In Pietà van Christian Jost (*1963) is de verbinding met de cool jazz overduidelijk aanwezig, al was het alleen maar door de ondertitel ‘in memoriam Chet Baker’. Baker was een groot jazztrompettist met een warm geluid, die maar twee prioriteiten kende: zijn trompet en heroïne. Hij kwam om het leven door een val uit het raam van een Amsterdams hotel, in 1988. Jost heeft zijn stuk minitueus uitgeschreven, maar toch klinkt het als een lange jazz-improvisatie. De muzikale voortgang verloopt in lagen, die grondtonig van karakter zijn en waaroverheen de trompet zich in een vierdelig parcours vrijjwel zonder onderbreking laat horen. Opvallend genoeg doen de structuur en het gedifferentieerde gebruik van dempers eerder denken aan de Miles Davis van het album In a silent way, dan aan Chet Baker.
Philippe Schartz mag dan niet de bekendheid hebben van Hakan Hardenberger, trompet spelen kan hij als de beste. De dynamische differentiaties die hij met name in het stuk van Jost laat horen zijn indrukwekkend – natuurlijk spelen de diverse dempers daar een cruciale rol in, maar daar moet je als klassiek trompettist maar mee weten om te gaan. De stylistische verschillen, die eveneens niet gering zijn, weet hij met een vanzelfsprekend gemak te overbruggen. Jac van Steen is een dirigent die in het buitenland – met name in Duitsland en Engeland – een bloeiende carrière heeft opgebouwd met chefdirigentschappen op belangrijke plaatsen. Naast zijn werkzaamheden bij de orkesten van de BBC is hij GMD in Dordtmund. Samen met de technici van de BBC zetten ze deze vier boeiende partituren op ideale wijze neer.
Opus Klassiek
December 2009
Click on logo to read more
Christian Poltera, Violoncello
ORF Radio Symphonie Orchester Wien unter Leitung von Jac van Steen
Vorgestellt von Elisabeth Richter
Der Schweizer Cellist Christian Poltéra ist erst Anfang dreißig, aber er hat bereits mit den besten Orchestern und den namhaftesten Musiker zusammengearbeitet: darunter die Dirigenten Bernard Haitink, Riccardo Chailly, Christoph von Dohnanyi und John Eliot Gardiner.
Intensiv widmet er sich auch der Kammermusik mit Musikern wie Gidon Kremer, Christian Tetzlaff, Leif Ove Andsnes oder Mitsuko Uchida. Zusammen mit Frank Peter Zimmermann und Antoine Tamestit bildet er ein festes Streichtrio, das europaweit auftritt.
Christian Poltéras von der internationalen Fachpresse gefeierte Diskographie spiegelt sein vielseitiges Repertoire wider. Dazu gehören Cellokonzerte von Dvořák, Ernst Toch, Frank Martin und Arthur Honegger ebenso gehören wie Kammermusik von Prokofjew, Fauré, Saint-Saens, Mozart und Schubert. Jetzt hat Christian Poltéra die Cellokonzerte von Henri Dutilleux und Witold Lutosławski eingespielt.
Zauber der Verführung
Für sein 1970 uraufgeführtes Cellokonzert ließ sich Henri Dutilleux von Versen von Charles Baudelaire inspirieren: "Tout un monde lontain ..." (Eine ganze Welt, sehr weit entlegen, fast gestorben) ist der Titel des Konzerts, und jeder der fünf Sätze trägt eine Überschrift aus dem Gedicht "La chevelure", womit das krause Haar von Baudelaires Geliebter gemeint war. Den sogartigen Zauber der Verführung und des Fantastischen hat Dutilleux in seinem Konzert mit farbig schillernden Orchester-Klängen und mit expressiven melodischen Linien im Solo-Cello umgesetzt.
"Énigme" - Rätsel heißt der erste Satz von Dutilleux' Konzert. Dem Rätsel "Frau" spürt der Schweizer Cellist Christian Poltéra mit einem feinen, immer die Intensität haltenden Ton nach. Es vermittelt sich die Unbedingtheit, die verzweifelte Suche, die immer die Möglichkeit des Scheiterns einbeziehende Kraft. Das ist eine ungeheuer starke Musik, neu, eigen, die aber die Tradition, etwa die schwebende Klangwelt des französischen Impressionismus, nicht verleugnet.
Beschwörende Eindringlichkeit
Ganz anders der Hintergrund des ebenfalls 1970 uraufgeführten Cellokonzertes des polnischen Komponisten Witold Lutosławski. Hier scheinen Solo-Cello und Orchester einen Kampf auszufechten, auszutesten, wer der Stärkere ist. Man muss wissen, dass Lutosławski - wie übrigens auch Dutilleux - sein Konzert für den russischen Cellisten Mstislaw Rostropowitsch komponierte, und dass Rostropowitsch sich in der ehemaligen Sowjetunion um 1970 mutig für den Dissidenten Alexander Solschenizyn einsetzte, was Rostropowitsch mit seiner Ausbürgerung "bezahlen" musste. Lutosławski porträtiert mit seinem Konzert auch Rostropowitschs entschlossenen Geist, den Widerstand des Einzelnen, des Solocellos, gegen den übermächtigen Staat, das Orchester. Bei Lustoławski gewinnt am Ende der Cellist.
Auch Lutosławskis Cellokonzert hat eine beschwörende Eindringlichkeit, mit melodischen und rhythmischen Wendungen, die einen nicht loslassen. Es ist faszinierend, mit welcher Präzision das ORF Radiosinfonieorchester unter dem exzellenten Dirigenten Jac van Steen den Solisten Christian Poltéra bei beiden Konzerten viel mehr als "nur" begleitet. Da vermittelt sich eine zwingende Intensität, eine wunderbare Harmonie, ein Musizieren, wie es für zeitgenössische Musik nicht besser sein kann. Christian Poltéra bietet auf dieser CD außerdem je ein Solo-Cello Werk von Dutilleux und Lustosławski, die beide eine Hommage an den Schweizer Mäzen Paul Sacher sind. Auch hier präsentiert sich Poltéra als ein sehr versierter, genauer und durchaus musikantischer Cellist bei anspruchsvoller neuer Musik. (NDR kultur)
Musikkollegium Winterthur / Jac van Steen Performance: Five stars
Frank Martin’s deep love of Bach infuses in different ways each of the three works on this disc. Polyptyque (1973) is the result of a joint commission from Yehudi Menuhin and the conductor Edmond de Stoutz for a concerto for violin and string orchestra. However, somewhat overawed by the examples of Bach in this genre, Martin instead wrote this suite of six short movements inspired by the emotions evoked in the composer when he saw a Polyptych by Duccio in Sienna representing some scenes of Christ’s Passion.
The result is an intensely personal work of great spiritual beauty and emotional depth, qualities that Willi Zimmermann the soloist, who incidentally is also leader of the Musikkollegium Winterthur, never underplays in his sensitive and deeply felt performance of the solo part. Zimmermann is balanced slightly forward of the well differentiated string orchestras, but not excessively so.
Each of the six movements is given a title although Martin does not attempt overtly to depict these icons. Christ’s entry into Jerusalem is the subject of ‘Image des Rameaux’, the first uneasy and agitated movement, while ‘Image de la Chambre haute’ is an achingly beautiful Andante tranquillo representing the Last Supper. ‘Image de Juda’ is an anguished Bartokian allegro and is followed by ‘Image de Gethsémané’ that opens with a cadenza like solo depicting Christ’s solitude and acceptance of His fate. The ‘Image du Jugement’ with its slashing string chords and motor rhythms vividly depicts the viciousness of the crowd. Finally the radiant ‘Image de la Glorification’ brings this impressive work to a serene conclusion.
Passacaille was originally composed for organ in 1944, the model being Bach’s Passacaglia in C minor (BWV582), but Martin would appear not to have been entirely satisfied with the result. In 1952 he made a version for string orchestra, the one heard here, and in 1962 wrote a third and final version for full orchestra. It is a pity that the latter was not chosen for this recording, as it would have made a welcome contrast with the 25 minutes of string music that precedes it. The Passacaglia theme, clearly articulated by the lower strings in this recording, undertakes a series of complex transformations and a gradual rise in intensity to reach its climax before moving to a hushed and tranquil close. Jac van Steen makes certain that, even in the densest passages, all the string lines remain clear and in this he is aided by the luminous MDG recording quality.
The two-movement neo-classical harpsichord concerto of 1951-52 completes this disc. Martin had already used a harpsichord in what has possibly become his most well known work, the Petite Symphonie concertante, but here it is given the leading role. The orchestra uses very modest forces (2 flutes, 1 oboe, bassoon and clarinet, 2 horns, 1 trumpet and a small body of strings). On this recording the balance between soloist and orchestra is perfect throughout. Rudolf Scheidegger gives an accomplished performance of the almost non-stop solo part, while Jac van Steen is careful to ensure that the haunting orchestral sonorities in the second movement make their mark.
There are many works that fail to create a profound impression after only one or two hearings; something that may partly account for their, often surprising, neglect in the concert hall. As with so many 20th century masterpieces exposure to them through the medium of recordings can lead to a deeper appreciation of their inner qualities. This is especially true in the case of Frank Martin whose somewhat ascetic and unostentatious music has suffered from neglect since his death in 1974. This latest volume in MDG’s beautifully recorded survey of Martin’s oeuvre should do much to help restore his reputation.
Copyright © 2008 Graham Williams and SA-CD.net.
MDG recording
Frank Martin
Concertos
Jac van Steen
Die Juroren der Vereinigung
Preis der deutschen Schallplattenkritik
werten die Produktion.....lese weiter >>
 | Frank Martin: Concertos - Jac van Steen Frank Martin: Concerto pour 7 instruments à vent, timbales, batterie et orchestre à cordes, Concerto pour violon et orchestre, Danse de la peur pour deux pianos et petit orchestre Michael Erxleben (violin) Adrienne Soós and Ivo Haag (piano duo) Orchester Musikkollegium Winterthur Jac van Steen ... more |
 | Music of the Viennese School - Jac van Steen Berg: Sieben frühe Lieder, Three Pieces from the "Lyric Suite", Webern: Variations for Orchestra Op. 30, Schoenberg: String Quartet No. 2 in F sharp minor Op. 10 Claudia Barainsky (soprano) Orchester Musikkollegium Winterthur Jac van Steen (conductor) |
 | Frank Martin: Die Weise von Liebe und Tod - Steen Frank Martin: Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke Christianne Stotijn (contralto) Orchester Musikkollegium Winterthur Jac van Steen (conductor) |
 | Themes & Variations / BBC Symphony Orchestra Jac van Steen, conductor "This fascinating disc... offers a snapshot of British musical tastes over the last 50 years."Classic FM Magazine 2001 |
 | BBC Symphony Orchestra, Jac van Steen - Love from a Stranger: Four Classic Film Scores Britten's early score for Agatha Christie thriller Love From a Stranger is coupled with scores by Roberto Gerhard - for Lindsay Anderson's intense 1963 drama This Sporting Life ......- Richard Rodney Bennett's lush, romantic score to The Return of the..... |
 | David Bedford: Alleluia Timpanis; Symphony No. 1; Recorder Concerto; Twelve Hours of Sunset by BBC Symphony Orchestra (Orchestra), Martyn Brabbins (Conductor), Jac Van Steen, and David Bedford (Composer) by NMC (Audio CD - 1998) |
 | Arias By Purcell, Handel, Mozart by New Berlin Chamber Orchestra (Orchestra), Jac Van Steen (Conductor), Henry Purcell (Composer), and George Frideric Handel by Berlin Classics (Audio CD - 1996) |
 | Peter-Jan Wagemans: Rosenbud; Muziek II; Viderunt omnes; Dreams by Peter-Jan Wagemans (Conductor), Jac Van Steen, Ernest Bour, et al. by Donemus (Audio CD - 1995) |
 | Cello Ctos by Netherlands Radio Philharmonic Orchestra (Orchestra), Jac Van Steen (Conductor), Edward Elgar (Composer), and Witold Lutoslawski by Channel Classics (Audio CD - 1999) |
 | Thea Musgrave: Helios by Jac van Steen (Conductor), Nicholas Kraemer, Nicholas Daniel, and Thea Musgrave (Composer) by Ancora (Audio CD - 2003) |
 | D. Matthews - In the Dark Time; Chaconne by BBC Symphony Orchestra, Jac van Steen, and David Matthews (Audio CD - 2001) |
 | Bruch - Das Lied von der Glocke, Op 45 by Staatskapelle Weimar, Jac Van Steen, and Max Bruch (Audio CD - 2005) |
 | Dutch Overtures Conductor: Jac van Steen |